خود سرزنشی والدین

## قسمت دوم والدکست؛ خودسرزنشی والدین

سلام و درود به همراهان گرامی.

با قسمت دیگری از مجموعه «والدکست» در خدمت شما هستیم. جواد نجاری هستم، تسهیلگر حوزه کودک و نوجوان.

اجازه بدهید صحبتم را با یک سؤال شروع کنم:

تا به حال پیش آمده است که به‌خاطر یک اشتباه در نقش والدگری، خودتان را سرزنش کنید؟

بسیاری از ما پدر و مادرها این روزها تحت فشار سنگینی زندگی می‌کنیم. طبیعی است که گاهی در رفتارمان با فرزندمان دچار چالش شویم، اشتباه کنیم یا واکنشی نشان دهیم که بعداً از آن ناراحت شویم.

گاهی عصبانی می‌شویم، صدایمان را بالا می‌بریم یا رفتاری می‌کنیم که با تصویری که از یک والد خوب در ذهنمان داریم، هماهنگ نیست. بعد هم با خودمان می‌گوییم:

«چرا این‌طور رفتار کردم؟ من چه پدر یا مادر بدی هستم!»

ما معمولاً در ذهنمان تصویری از یک والد ایده‌آل داریم؛ والدی که همیشه آرام است، همیشه صبور است، همیشه بهترین واکنش را نشان می‌دهد، هیچ‌وقت عصبانی نمی‌شود و هیچ‌وقت اشتباه نمی‌کند.

اما چنین والدی در واقع وجود ندارد.

خوشبختانه فرزند شما نیز به چنین کسی نیاز ندارد. کودکان به والد کامل احتیاج ندارند؛ بلکه به پدر یا مادری نیاز دارند که وقتی اشتباه می‌کند، بتواند مسئولیت رفتارش را بپذیرد، رابطه را ترمیم کند و برای بهترشدن تلاش کند.

یک والد خوب، نسخه‌ای بی‌نقص از خودش به فرزند نشان نمی‌دهد؛ بلکه به او یاد می‌دهد که در زندگی می‌توان اشتباه کرد، اشتباه را پذیرفت و برای جبران آن قدم برداشت.

این‌که گاهی عصبانی شویم، داد بزنیم یا صدایمان را بالا ببریم، لزوماً به این معنا نیست که پدر یا مادر بدی هستیم. موضوع مهم این است که پس از آن چه کاری انجام می‌دهیم.

آیا در خودسرزنشی فرو می‌رویم و فقط به خودمان برچسب می‌زنیم، یا برای اصلاح رابطه قدمی برمی‌داریم؟

به‌جای این‌که با خودمان بگوییم:

«من پدر یا مادر بدی هستم»،

می‌توانیم نزد فرزندمان برویم، کنارش بنشینیم و با او صحبت کنیم. برای مثال می‌توانیم بگوییم:

«فکر می‌کنم امروز با لحن خوبی با تو صحبت نکردم. عصبانی و ناراحت بودم، اما این دلیل مناسبی برای رفتار من نبود. از تو عذرخواهی می‌کنم.»

وقتی اشتباهتان را برای فرزندتان توضیح می‌دهید، دو درس بزرگ به او می‌آموزید.

درس اول این است که اشتباه‌کردن بخشی از انسان‌بودن است.

درس دوم این است که پس از هر اشتباه می‌توان مسئولیت آن را پذیرفت، عذرخواهی کرد و برای جبران قدم برداشت.

وقتی در چنین موقعیتی از فرزندتان عذرخواهی می‌کنید، او نیز یاد می‌گیرد که در زندگی، اگر کاری انجام داد که درست نبود، به‌جای پنهان‌کردن یا انکار آن، مسئولیت رفتارش را بپذیرد.

فرزندان این رفتار را بیشتر از حرف‌های ما، از عملکرد ما یاد می‌گیرند.

خودسرزنشی ممکن است در ظاهر نشانه مسئولیت‌پذیری به نظر برسد، اما بیشتر از هر چیز، ما را از حرکت، یادگیری و اصلاح دور می‌کند.

آنچه فرزند شما نیاز دارد، والدی نیست که بگوید:

«من هیچ‌وقت اشتباه نمی‌کنم.»

او به والدی نیاز دارد که بتواند بگوید:

«اشتباه کردم و می‌خواهم بهتر عمل کنم.»

اگر امروز احساس می‌کنید والد کاملی نیستید، نگران نباشید. فرزندتان به یک ابرقهرمان نیاز ندارد؛ بلکه به پدر یا مادری نیاز دارد که هر روز برای بهترشدن خودش تلاش می‌کند و می‌خواهد نسبت به چیزی که دیروز بوده، یک قدم جلوتر برود.

امیدوارم مطالبی که با شما به اشتراک گذاشتم، برایتان مفید بوده باشد.

تا والدکستی دیگر، شما را به خدای بزرگ می‌سپارم.