دروغ یا راست ؟؟؟ مساله این است…

سلام به قسمت دیگه‌ای از والدکست خوش اومدین. من شیما خواجوی هستم، مشاور کودک و نوجوان. توی این پادکست قراره با هم از رازهای دنیای بچه‌ها سر در بیاریم و ببینیم پشت رفتارهایی که گاهی ما رو نگران می‌کنه، چه دنیایی پنهانه.

خب، اگه یه روز متوجه بشید فرزندتون به شما دروغ گفته، اولین واکنشتون چیه؟ شاید عصبانی بشید یا تنبیهش کنید، یا اصلاً با خودتون بگید: «کی به این بچه یاد داده دروغ بگه؟ یعنی از همین سن دروغگو شده؟»

ولی قبل از اینکه نگران بشین، خوبه که یه واقعیت مهم رو بدونید: همه‌ی دروغ‌ها شبیه هم نیستند. خیلی از بچه‌ها برای بد بودن دروغ نمی‌گن؛ چون ترسیدن دروغ می‌گن. برای اینکه دعوا نشن، برای اینکه ناامیدتون نکنن، یا حتی گاهی به خاطر قدرت تخیلشون، مرز بین واقعیت و خیال براشون کاملاً مشخص نیست.

مثلاً ممکنه یه لیوان رو بشکنه و با ترس به شما بگه: «من نبودم.» نه چون قصد فریب دادن شما رو داره، چون از واکنش شما می‌ترسه.

اینجاست که نقش ما به عنوان والد خیلی مهم می‌شه. اگر هر بار بعد از گفتن حقیقت، کودک با داد یا سرزنش ما مواجه بشه، کم‌کم یاد می‌گیره که پنهان کردن واقعیت امن‌تر از راست گفتنه.

پس به جای اینکه فقط روی خود دروغ تمرکز کنید، بهتره از خودتون بپرسید: «چه چیزی باعث شده فرزندم احساس کنه نمی‌تونه حقیقت رو به من بگه؟»

خب، حالا اگه متوجه شدیم کودک دروغ گفته، چکار کنیم؟

اول از همه سعی کنیم آرامش خودمون رو حفظ کنیم. واکنش تند معمولاً باعث می‌شه دفعه‌ی بعد کودک سعی کنه دروغ حرفه‌ای‌تری به شما بگه.

دوم اینکه به جای متهم کردن، سؤال بپرسیم. مثلاً به جای اینکه بگیم: «دروغ نگو، خودت این کارو کردی»، بگیم: «فکر می‌کنم اتفاقی افتاده که گفتنش برات سخته. دوست دارم بدونی اگه حقیقت رو بگی، اول از همه به حرفت گوش می‌دم.»

همین جمله احساس امنیت ایجاد می‌کنه.

و سوم اینکه وقتی کودک حقیقت رو می‌گه، حتی اگر اشتباه بزرگی کرده باشه، بابت راستگویی‌اش ازش قدردانی کنید. نه اینکه اشتباهش رو نادیده بگیرید، بلکه بهش نشون بدید راست گفتن همیشه ارزشمنده.

یادتون باشه هدف این نیست که فرزندی داشته باشیم که از ترس هیچ‌وقت دروغ نگه. هدف اینه که رابطه‌ای بسازیم که حتی وقتی اشتباه کرده، باز هم اولین نفری باشیم که برای گفتن حقیقت انتخاب می‌کنه.

و در پایان، این سؤال رو از خودتون بپرسید: «آیا خونه‌ی ما جاییه که کودک از گفتن حقیقت احساس امنیت می‌کنه، یا جاییه که برای فرار از ترس، دروغ گفتن رو انتخاب می‌کنه؟»

گاهی بهترین راه برای کم شدن دروغ، سخت کردن تنبیه نیست…